Het Zuiderhofje van de Doopsgezinde gemeente Haarlem is gesitueerd in de Zuiderstraat, pal naast de parkeergarage aan de Raaks in Hartje Haarlem. Het werd gesticht in 1640 door Jacques van Damme en diens vrouw Elisabeth Blenckvliet. De huidige huisjes dateren uit 1892. Het hofje was (en is nog steeds) bestemd ter huisvesting van alleenstaande bejaarde Doopsgezinde vrouwen en wordt van oudsher bestuurd door een College van regenten en regentessen. De drie regenten bepalen het beleid, beheren het kapitaal en zorgen voor het onderhoud van de huisjes. De drie regentessen bemoeien zich vooral met het wel en wee van de bewoonsters. De regenten waren afkomstig uit vooraanstaande Doopsgezinde families; de regentessen werden gerekruteerd uit de schare echtgenoten of oudere dochters van deze families. Op de naamborden van het college vinden we bekende Haarlemse familienamen terug: Voorhelm, De Klerk, Van Vollenhoven, Hugaart, Heems, Westerkappel, Loosjes en Van der Vinne.
Illustratie: portret Simon Veen (man met baard) en Vincent Loosjes
Simon Veen was regent van 1868 tot zijn dood op 12 maart 1883. Hij volgde min of meer zijn vader David Veen op die regent was van 1842 tot 1868. Beiden waren in het dagelijks leven werkzaam als apotheker-drogist op de Oude Gracht nr. 18.
Ook de familie Loosjes was rijk vertegenwoordigd in het regentencollege van het hofje: Stamvader A.P. Loosjes (1761-1818) kwam van Texel en startte in 1783 in Haarlem de bekende en succesvolle uitgeverij Loosjes. Hij was regent van het Zuiderhofje van 1810 tot 1818. Zijn zoon Vincent Loosjes (regent van 1818-1841) was naast uitgever ook schrijver (van o.a. het boek "Oranjesnuifje" uit 1813). Pieter Loosjes (regent van 1883 tot 1910), was het elfde kind van Vincent Loosjes en werd in 1860 hoofd van de boekhandel Erven Loosjes. De jongste vertegenwoordiger was Vincent Loosjes (1869-1931). Hij was tot 1914 werkzaam in het familiebedrijf maar legde zich daarna toe op een politieke carriere. Hij trad in 1811, een maand na de dood van zijn vader, aan als regent.
Van 1819 tot 1838 was Trijntje Cornelisdochter Sytses een van de regentessen. Zij kwam uit Leeuwarden en was getrouwd met Matthias Jansz. van Geuns (1758-1839) die tot 1828 predikant was bij de Doopsgezinde gemeente Haarlem. Hun zonen Bartel en Cornelis Sytse traden beiden in de voetsporen van hun vader en dienden als predikanten verschillende Doopsgezinde gemeenten.
Wilt u meer lezen over de Doopsgezinde Hofjes? In de serie Haarlemse miniaturen verscheen in 1999 het boekje Doopsgezinde Haarlemse hofjes Zuiderhofje, Wijnbergshofje, Bruiningshofje en Blokshofje: historische achtergronden vanaf hun oprichting tot heden, (B. Van den Bosch-Vervoort, Haarlem: De Vrieseborch, ISBN 90-6076-458-7). De archieven van de vier Doopsgezinde hofjes bevinden in het archief van de VDGH.
Mechteld Gravendeel
Archivaris/bibliothecaris VDGH
Gegadigden kunnen zich wenden tot Nel de Ruig. Klikken voor contactgegevens.
| Opmerkingen over deze pagina: webmaster | Versie 13 mei 2008 |